Βακτηριακή κολπίτιδα

Τι Είναι Η Βακτηριακή Κολπίτιδα;

Η βακτηριακή κολπίτιδα είναι η συχνότερη μορφή κολπίτιδας σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Συνήθως, οφείλεται στη διαταραχή της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου, δηλαδή της αναλογίας των συμβιωτικών μικροοργανισμών. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί ακόμη και λόγω έντονης σεξουαλικής δραστηριότητας.

Ποια Είναι Τα Αίτια Εμφάνισης Της Βακτηριακής Κολπίτιδας;

Όσον αφορά τα αίτια εμφάνισης της βακτηριακής κολπίτιδας, όπως είπαμε και προηγουμένως, ο βασικός λόγος είναι η διαταραχή της φυσιολογικής χλωρίδας του γυναικείου κόλπου. Ο γυναικείος κόλπος φιλοξενεί φυσιολογικά ένα μεγάλο πλήθος μικροοργανισμών, οι οποίοι στο σύνολό τους αποτελούν τη λεγόμενη φυσιολογική χλωρίδα του κόλπου. Κυρίαρχο ρόλο σε αυτήν έχουν οι γαλακτοβάκιλλοι, που συμβάλλουν στη διατήρηση του φυσιολογικού όξινου pH και στην προστασία από τις λοιμώξεις.

Στη βακτηριακή κολπική ανισορροπία ή βακτηριακή κόλπωση (vaginosis), όρος που χρησιμοποιείται αντί του «κολπίτιδα» (vaginitis), καθώς δεν υπάρχει φλεγμονή, παρατηρείται μείωση των γαλακτοβακίλλων και υπερανάπτυξη άλλων, κυρίως αναερόβιων μικροοργανισμών. Η μεταβολή αυτή προκαλεί αύξηση του pH του κόλπου και διαταράσσει την ισορροπία της μικροβιακής χλωρίδας.

Η βακτηριακή κόλπωση οφείλεται ουσιαστικά στην αντικατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας από παθογόνους μικροοργανισμούς, όπως η Gardnerella vaginalis, το Mycoplasma hominis και διάφορα άλλα αναερόβια βακτήρια. Τα τελευταία παράγουν ένζυμα που ευθύνονται για τη δημιουργία ουσιών με χαρακτηριστική δυσάρεστη οσμή στα κολπικά υγρά, ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα της πάθησης.

Ποια Συμπτώματα Προκαλεί Η Βακτηριακή Κολπίτιδα;

Σε πολλές γυναίκες (για την ακρίβεια 3 στις 4) δεν παρουσιάζονται συμπτώματα, σε άλλες όμως το κολπικό έκκριμα είναι λιγοστό, γκριζόλευκο, με δυσάρεστη οσμή ψαριού.

Η βακτηριακή κόλπωση, που συνήθως είναι πολυμικροβιακής αιτιολογίας, μπορεί να εκδηλωθεί με τα ακόλουθα συμπτώματα:

Επιπλέον:

Πώς Γίνεται Η Διάγνωσή Της Συγκεκριμένης Κολπίτιδας;

Η διάγνωση της βακτηριακής κολπίτιδας βασίζεται κυρίως στην κλινική εκτίμηση και σε εξειδικευμένες εξετάσεις που επιβεβαιώνουν την παρουσία των υπεύθυνων μικροοργανισμών. Για την ασφαλή διάγνωση λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

• Η κλινική εξέταση και ο μικροβιολογικός έλεγχος του κολπικού υγρού (καλλιέργεια ή μοριακή ανάλυση) για τον εντοπισμό βακτηρίων, όπως Gardnerella vaginalis και Mycoplasma hominis
• Η δοκιμασία κατά Παπανικολάου, κατά την οποία η βακτηριακή κόλπωση μπορεί να εμφανίσει εικόνα ASCUS και να σχετιστεί με ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (CIN), που όμως δεν θεωρείται αξιόπιστο διαγνωστικό εργαλείο για τη βακτηριακή κολπίτιδα από πολλούς ερευνητές
• Ο έλεγχος του pH του κόλπου, το οποίο είναι συνήθως αυξημένο, καθώς και η οσμή, το χρώμα και η υφή των εκκρίσεων
• Η μικροσκοπική εξέταση ή το τεστ αμίνης, τα οποία γίνονται σε κάποιες περιπτώσεις για την επιβεβαίωση της παρουσίας αναερόβιων μικροοργανισμών

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων είναι συνήθως διαθέσιμα εντός λίγων ημερών, επιτρέποντας έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης θεραπείας και την αποκατάσταση της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας της γυναίκας.

Πώς Κολλάει Η Βακτηριακή Κολπίτιδα;

Η βακτηριακή κόλπωση δεν θεωρείται ένα από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ), καθώς πρόκειται κυρίως για διαταραχή της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας. Παράγοντες όπως αλλαγές στη βακτηριακή ισορροπία του κόλπου, χρήση αντιβιοτικών, ορμονικές μεταβολές ή πολλαπλοί ερωτικοί σύντροφοι μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Ποια Θεραπεία Είναι Η Καλύτερη Για Την Αντιμετώπισή Της;

Η έγκαιρη και σωστή θεραπεία βοηθά στην αποκατάσταση της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας και στη μείωση των συμπτωμάτων, όπως η δυσοσμία και η αυξημένη έκκριση. Η βακτηριακή κόλπωση αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή που μπορεί να χορηγηθεί είτε από το στόμα είτε τοπικά στον κόλπο. Η τοπική θεραπεία προτιμάται καθώς έχει λιγότερες συστηματικές παρενέργειες σε σχέση με τη λήψη από το στόμα. Συνήθως, για την αντιμετώπιση της βακτηριακής κολπίτιδας χρησιμοποιούνται αντιβιοτικά όπως η κλινδαμυκίνη ή η μετρονιδαζόλη, ανάλογα με τη μορφή και τη σοβαρότητα της λοίμωξης. Επιπλέον, η χρήση προβιοτικών μπορεί να βοηθήσει στην επαναφορά και διατήρηση των γαλακτοβακίλλων, υποστηρίζοντας την ισορροπία της φυσιολογικής χλωρίδας και μειώνοντας τον κίνδυνο υποτροπής.

Τρόποι Πρόληψης Κολπίτιδας

Δεν υπάρχει γνωστός τρόπος πρόληψης της βακτηριακής κόλπωσης που να είναι απολύτως αποτελεσματικός. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες πρακτικές συμβουλές, όπως οι παρακάτω, που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο:

• Αποφυγή κολπικών πλύσεων με αντισηπτικά: Ο γυναικείος κόλπος διατηρεί τη φυσική ισορροπία των μικροοργανισμών. Οι πλύσεις με αντισηπτικά προϊόντα μπορεί να διαταράξουν αυτή την ισορροπία και να αυξήσουν τον κίνδυνο λοίμωξης αντί να τον μειώσουν.
• Προσοχή με τους πολλαπλούς ερωτικούς συντρόφους: Οι γυναίκες με πολλούς συντρόφους έχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης βακτηριακής κόλπωσης. Επιπλέον, η λοίμωξη συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα μετάδοσης του HIV.
• Ολοκλήρωση της θεραπείας: Αν χορηγείται φαρμακευτική αγωγή, είναι σημαντικό να ολοκληρώνεται όλη η αγωγή ακόμα και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν νωρίτερα, για να αποφευχθεί υποτροπή.

Αυτό το είδος της ανισορροπίας μπορεί να προκληθεί από την παρατεταμένη χρήση των αντιβιοτικών φαρμάκων και γι’ αυτό σκόπιμο είναι να πίνετε άφθονο νερό και η διατροφή σας να περιλαμβάνει άφθονο γιαούρτι αν παίρνετε αντιβιοτικά φάρμακα. Η πρόσθετη πρόσληψη νερού βοηθά να καθαρίσουμε το ουροποιητικό σύστημα, ενώ το γιαούρτι περιέχει πολλά είδη υγιών βακτηρίων και αυτό βοηθά να διατηρηθεί η σωστή ισορροπία των βακτηρίων στο εσωτερικό του κόλπου.

Η Βακτηριακή Κολπίτιδα Είναι Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενο Νόσημα;

Η βακτηριακή κόλπωση δεν θεωρείται σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, καθώς η αλλαγή στη μικροβιακή χλωρίδα του κόλπου οφείλεται κυρίως σε ανισορροπία των φυσιολογικών μικροοργανισμών και όχι σε μετάδοση μέσω σεξουαλικής επαφής. Για τον λόγο αυτό, δεν απαιτείται θεραπεία και του συντρόφου. Ωστόσο, όταν συνυπάρχει με άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, η βακτηριακή κόλπωση μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα μετάδοσης ή επιδείνωσης αυτών των λοιμώξεων, καθιστώντας πιο σημαντική την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση.

Είναι Επικίνδυνη Για Τη Μητέρα Ή Το Έμβρυο Κατά Την Περίοδο Της Εγκυμοσύνης;

Η βακτηριακή κόλπωση στην εγκυμοσύνη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού, χαμηλού βάρους γέννησης του μωρού, καθώς και φλεγμονής των εμβρυικών υμένων (χοριοαμνιονίτιδα). Παράλληλα, μπορεί να προκαλέσει αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων μετά τον τοκετό. Συνεπώς, είναι πολύ σημαντική τόσο η έγκαιρη διάγνωση της βακτηριακής κολπίτιδας όσο και η έναρξη της θεραπείας της και η παρακολούθηση της πορείας της.

Τι Επιπλοκές Μπορεί Να Προκαλέσει Η Βακτηριακή Κολπίτιδα;

Η βακτηριακή κολπίτιδα μπορεί να προκαλέσει διάφορες επιπλοκές. Κάποιες επηρεάζουν γενικά τη γυναίκα, ανεξάρτητα από το αν είναι έγκυος ή όχι, ενώ άλλες σχετίζονται ειδικά με την εγκυμοσύνη και την υγεία του εμβρύου.

Επιπλοκές σε γυναίκες ανεξαρτήτως εγκυμοσύνης:

• Αυξημένη πιθανότητα λοίμωξης μετά από ιατρικές επεμβάσεις ή χειρουργεία στην περιοχή της πυέλου
• Συνύπαρξη με άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, που αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης του HIV

Επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη:

• Αυξημένος κίνδυνος πρόωρου τοκετού
• Χαμηλό βάρος γέννησης του νεογνού
• Χοριοαμνιονίτιδα (λοίμωξη των μεμβρανών γύρω από το έμβρυο)
• Αυξημένη πιθανότητα λοίμωξης μετά τον τοκετό
• Σε συνδυασμό με άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, αυξημένη πιθανότητα μετάδοσης του HIV στο έμβρυο ή νεογνό

Η βακτηριακή κολπίτιδα, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να προκαλέσει επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις και συνολική δυσφορία, επηρεάζοντας την καθημερινή ζωή και την υγεία της ασθενούς. Η σωστή παρακολούθηση και η τήρηση των οδηγιών πρόληψης και θεραπείας μειώνουν τον κίνδυνο υποτροπής και συμβάλλουν στη διατήρηση της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας.

Ο μαιευτήρας – χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Γρυπάρης και όλοι οι εξειδικευμένοι συνεργάτες του στο Materna Care βρίσκονται στη διάθεσή σας για να συζητήσετε από κοντά σχετικά με τη βακτηριακή κολπίτιδα. Πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας μαζί μας, μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας, και προγραμματίστε το ραντεβού σας στο ιατρείο μας στον Πειραιά.

Τελευταία Νέα