Παρακολούθηση Εγκυμοσύνης

Η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης αποτελεί κρίσιμο μέσο για την πρόληψη επιπλοκών, την έγκαιρη διάγνωση πιθανών ανωμαλιών και την παροχή ασφάλειας και υποστήριξης στη μητέρα καθ’ όλη τη διάρκεια της κύησης.

Κατά τη διάρκεια των εννέα μηνών της εγκυμοσύνης πραγματοποιούνται τακτικοί έλεγχοι και εξετάσεις, με στόχο να διασφαλιστεί η υγεία τόσο του εμβρύου όσο και της μητέρας, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθείται η εξέλιξη της κύησης. Παρόλο που η εγκυμοσύνη είναι κυρίως μια απολύτως φυσιολογική διαδικασία, η υποστήριξη της γυναίκας από τον γιατρό και τη μαία εστιάζει σε τρεις βασικούς άξονες:

• Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση πιθανών ανωμαλιών ή δυσκολιών
• Παροχή ασφάλειας και υποστήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια της κύησης
• Συνεχής ενημέρωση και εκπαίδευση σχετικά με την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη φροντίδα μετά

Μετά την επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης, είναι απαραίτητος ο προγραμματισμός τακτικών ραντεβού με τον γιατρό, ώστε να παρακολουθείται σχολαστικά η πορεία της κύησης και να αντιμετωπίζονται έγκαιρα τυχόν επιπλοκές.

Η Πρώτη Επίσκεψη Στον Γιατρό

Η πρώτη επίσκεψη της εγκύου στον γιατρό, που συνήθως πραγματοποιείται μεταξύ 5ης και 7ης εβδομάδας κύησης, έχει ως κύριο στόχο την επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης, την αξιολόγηση παραγόντων που μπορεί να επηρεάσουν την εξέλιξή της, την εκτίμηση της γενικής κατάστασης της μητέρας, καθώς και τον πλήρη παρακλινικό έλεγχο για τον σχεδιασμό του πλαισίου παρακολούθησης της κύησης. Κατά την επίσκεψη αυτή πραγματοποιούνται:

1. Λήψη πλήρους ιατρικού και μαιευτικού ιστορικού
2. Κλινική εξέταση, που περιλαμβάνει μέτρηση αρτηριακής πίεσης και καταγραφή σωματικού βάρους
3. Διακολπικό υπερηχογράφημα για τον έλεγχο:
   • Θέσης και χαρακτηριστικών του σάκου της κύησης
   • Παρουσίας του εμβρύου και πιθανής καρδιακής λειτουργίας
   • Αριθμού σάκων κύησης και, σε πολύδυμες κυήσεις, της χοριονικότητας
4. Προγραμματισμός εργαστηριακών εξετάσεων:
   • Γενική αίματος και ούρων
   • Προσδιορισμός ομάδας αίματος και Rhesus
   • Σάκχαρο, ουρία, ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης, τεστ δρεπάνωσης
   • Έλεγχος για λοιμώξεις, όπως σύφιλη, ηπατίτιδα Β και C, HIV, Listeria, τοξόπλασμα, κυτταρομεγαλοϊό (CMV)
   • Λήψη κολποτραχηλικού επιχρίσματος για test Pap και καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος, αν είναι απαραίτητη
5. Σε περίπτωση που ο σάκος κύησης δεν εντοπίζεται υπερηχογραφικά, εργαστηριακός προσδιορισμός της β-χοριακής γοναδοτροπίνης (β-hCG) με επανάληψη σε 48–72 ώρες
6. Ενημέρωση για καλές συνήθειες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με προφορικές και γραπτές οδηγίες για διατροφή, σωματική δραστηριότητα και γενική φροντίδα

Η διάρκεια της εγκυμοσύνης μετράται σε εβδομάδες και χωρίζεται σε τρίμηνα, με μια τυπική κύηση να διαρκεί περίπου 40 εβδομάδες, μετρώντας από την πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου.

Η συχνότητα των προγραμματισμένων επισκέψεων εξαρτάται από την πορεία της κύησης:

• Από την αρχή έως την 32η εβδομάδα, οι επισκέψεις γίνονται κατά μέσο όρο κάθε 4 εβδομάδες
• Από την 32η έως την 36η εβδομάδα, η παρακολούθηση γίνεται πιο συχνή, ανά 15 ημέρες
• Τον τελευταίο μήνα της εγκυμοσύνης, οι επισκέψεις προγραμματίζονται εβδομαδιαία, για να διασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή παρακολούθηση τόσο της μητέρας όσο και του εμβρύου

Σε κάθε προγραμματισμένη επίσκεψη εκτιμώνται τα υποκειμενικά συμπτώματα της εγκύου και πραγματοποιούνται μετρήσεις του σωματικού βάρους, της αρτηριακής πίεσης, καθώς και του ύψους του πυθμένα της μήτρας. Αξιολογείται, επίσης, η θέση του εμβρύου σε σχέση με τον άξονα της μήτρας μέσω των χειρισμών Leopold, ενώ ελέγχονται τα κάτω άκρα για τυχόν οίδημα. Η καρδιακή λειτουργία του εμβρύου παρακολουθείται με ακρόαση των καρδιακών παλμών και, στις τελευταίες εβδομάδες, με καρδιοτοκογραφία. Παράλληλα, πραγματοποιούνται τακτικά γενικές εξετάσεις αίματος και ούρων, με τα αποτελέσματα να συγκρίνονται με εκείνα προηγούμενων επισκέψεων. Επιπλέον, σε καθορισμένα στάδια της κύησης, για ακριβέστερη παρακολούθηση της ανάπτυξης του εμβρύου και για την εκτέλεση ειδικότερων προληπτικών δοκιμασιών, πραγματοποιούνται ορισμένες επιπλέον εξετάσεις.

Εξετάσεις Ανά Μήνα/Εβδομάδες Κύησης

11-13⁺⁶ Εβδομάδες

• Αυχενική διαφάνεια με β-hCG & PAPP-A για τον προσδιορισμό του κινδύνου για ύπαρξη χρωμοσωμικών ανωμαλιών

• Στο διάστημα αυτό μπορεί η έγκυος να υποβληθεί σε βιοψία τροφοβλάστης (χοριακών λαχνών), για τον έλεγχο του γενετικού υλικού του εμβρύου, όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για χρωμοσωμικές ανωμαλίες ή ιστορικό γενετικά κληρονομούμενων παθήσεων
• Σ’ αυτή την ηλικία κύησης ξεκινά η λήψη βιταμινών

16-18 Εβδομάδες

• Υπερηχογράφημα για τον έλεγχο της ανάπτυξης του εμβρύου
• Μέτρηση του μήκους του τραχήλου σε γυναίκες με ιστορικό πρόωρου τοκετού
• Σ’ αυτή την ηλικία κύησης η έγκυος μπορεί να υποβληθεί σε αμνιοπαρακέντηση, για τον έλεγχο του γενετικού υλικού του εμβρύου, όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για χρωμοσωμικές ανωμαλίες ή ιστορικό γενετικά κληρονομούμενων παθήσεων (και δεν έχει γίνει προηγουμένως βιοψία τροφοβλάστης)
• Αν για οποιοδήποτε λόγο η γυναίκα δεν πραγματοποιήσει την υπερηχογραφική εξέταση της αυχενικής διαφάνειας, τότε μπορεί να πραγματοποιηθεί μία άλλη αιματολογική εξέταση (α-test) που υπολογίζει επίσης (αλλά με λιγότερη ευαισθησία από την αυχενική διαφάνεια) την πιθανότητα χρωμοσωμιακής ανωμαλίας
• Επανάληψη των εξετάσεων για τοξόπλασμα και κυτταρομεγαλοϊό (CMV) αν δεν υπήρχαν αντισώματα μνήμης (IgG) στις αρχικές εξετάσεις

20-24 Εβδομάδες

• Υπερηχογράφημα β’ επιπέδου για τον έλεγχο της ανατομίας του εμβρύου. Σε ασθενείς με επιβαρυμένο ιστορικό, ή επί ενδείξεων, ειδικό καρδιολογικό υπερηχογράφημα εμβρύου από ειδικό παιδοκαρδιολόγο
• Επανάληψη μέτρησης μήκους του τραχήλου σε γυναίκες με ιστορικό πρόωρου τοκετού

26-28 Εβδομάδες

• Καμπύλη γλυκόζης για τον αποκλεισμό σακχαρώδους διαβήτη κύησης
• Επανάληψη εργαστηριακού ελέγχου
• Υπερηχογράφημα για τον έλεγχο της ανάπτυξης του εμβρύου
• Επανάληψη ορολογικού ελέγχου και της έμμεσης Coombs σε Rhesus αρνητικές εγκύους. Χορήγηση ανοσοπροφύλαξης anti-D (Rhesogamma) εφόσον η έμμεση Coombs είναι αρνητική

• Από την 28η εβδομάδα της κύησης και μετά, η έγκυος, εφόσον το επιθυμεί, μπορεί να παρακολουθήσει πρόγραμμα ψυχοπροφυλακτικής: Το πρόγραμμα αυτό αποσκοπεί στην καλύτερη διαχείριση της εγκυμοσύνης και του τοκετού με ενεργή συμμετοχή της γυναίκας και περιλαμβάνει ενημέρωση για την κύηση και τις πιθανές επιπλοκές, τον τοκετό, τη λοχεία και τη φροντίδα του νεογνού, καθώς και μαθήματα χαλάρωσης, ασκήσεις και εκμάθηση της τεχνικής εξώθησης

32-34 Εβδομάδες

• Υπερηχογράφημα ανάπτυξης εμβρύου και Doppler εμβρυϊκής κυκλοφορίας
• Γενική αίματος και γενική ούρων
• Σε Rhesus αρνητικές εγκύους επαναληπτική δόση ανοσοπροφύλαξης anti-D

36 Εβδομάδες

• Υπερηχογράφημα ανάπτυξης και Doppler
• Πλήρης εργαστηριακός έλεγχος
• Καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος για στρεπτόκοκκο ομάδας Β

38 Εβδομάδες

• Καρδιοτοκογράφημα
• Βιοφυσικό προφίλ
• Κολπική γυναικολογική εξέταση για καθορισμό ωρίμανσης του τραχήλου

39 Εβδομάδες

• Καρδιοτοκογράφημα
• Βιοφυσικό προφίλ
• Κολπική γυναικολογική εξέταση για καθορισμό ωρίμανσης του τραχήλου
• Προγραμματισμός καισαρικής τομής στις εγκύους με μαιευτική ένδειξη

40 Εβδομάδες

Παρακολούθηση ανά 2-3 ημέρες με καρδιοτοκογράφημα και υπερηχογραφική εκτίμηση της ποσότητας του αμνιακού υγρού.

41 Εβδομάδες

• Εάν ο τοκετός δεν ξεκινήσει μετά τη συμπλήρωση μίας εβδομάδας ύστερα από την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού τότε προγραμματίζουμε τελικά πρόκληση τοκετού

Τα παραπάνω αποτελούν ένα γενικό πλάνο παρακολούθησης μιας εγκυμοσύνης χωρίς επιπλοκές. Η συχνότητα της παρακολούθησης της εγκύου, το είδος και η συχνότητα εκτέλεσης εργαστηριακών εξετάσεων ενδέχεται να τροποποιηθούν εφόσον υπάρχουν ενδείξεις από το ιστορικό, την κλινική εξέταση, τον εργαστηριακό έλεγχο, τα υπερηχογραφικά και καρδιοτοκογραφικά ευρήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Ο μαιευτήρας – γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Γρυπάρης και όλοι οι εξειδικευμένοι συνεργάτες του στο Materna Care βρίσκονται στη διάθεσή σας για να συζητήσετε από κοντά σχετικά με την παρακολούθηση της εγκυμοσύνης. Πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας μαζί μας, μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας, και προγραμματίστε το ραντεβού σας στο ιατρείο μας στον Πειραιά.

Τελευταία Νέα