Πολυκυστικές Ωοθήκες – Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ)

Τι Είναι Οι Πολυκυστικές Ωοθήκες – Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ)

Οι πολυκυστικές ωοθήκες -αλλιώς σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PolyCystic Ovary Syndrome) ή εν συντομία ΣΠΩ (PCOS)- αποτελούν την πλέον συχνή ενδοκρινολογική διαταραχή η οποία αφορά τις γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία.

Προκειμένου να διαγνωστεί το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών απαιτούνται 2 από τα εξής 3 βασικά κριτήρια:

• Υπερηχογραφική εικόνα μικρών κύστεων στην ωοθήκη
• Ακανόνιστος ή απών κύκλος
• Αυξημένα ανδρογόνα με κλινικές ή εργαστηριακές ενδείξεις

Τα ωοθυλάκια δεν ωριμάζουν κανονικά, με αποτέλεσμα διαταραχές περιόδου και προβλήματα γονιμότητας. Παράλληλα, το σύνδρομο συνδέεται με επιπλοκές όπως ο αυξημένος κίνδυνος σακχαρώδη διαβήτη λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη, η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ενώ η παρατεταμένη απουσία περιόδου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υπερπλασίας ή κακοήθειας του ενδομητρίου.

Πολυκυστικές Ωοθήκες – Τι Συμπτώματα Εμφανίζουν;

Μερικά από τα τυπικά συμπτώματα τα οποία παρουσιάζει μια γυναίκα με πολυκυστικές ωοθήκες είναι τα παρακάτω:

• Ασταθής και μακρύς κύκλος (30-34 ημερών)
• Ελαφριά ακμή
• Υπερτρίχωση

Τα παραπάνω αφορούν ήπιας μορφής περιστατικά συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, τα οποία είναι δυνατόν να υπάρχουν χωρίς εμφανή συμπτώματα. Η πλήρης εικόνα του συνδρόμου συνοδεύεται από παχυσαρκία, που αποτελεί παράγοντα ο οποίος κάνει χειρότερα τα συμπτώματά του, έντονη τριχοφυΐα και ακμή. Ακόμα, η περίοδος σε γυναίκες με βαριάς μορφής ΣΠΩ έρχεται 2 με 3 φορές τον χρόνο. 

Ποια Είναι Τα Αίτια Του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών;

Αναφορικά με τα αίτια τα οποία προκαλούν τις πολυκυστικές ωοθήκες, οι ακριβείς μηχανισμοί που οδηγούν στην εμφάνιση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως, ωστόσο θεωρείται ότι προκύπτει από έναν συνδυασμό γενετικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικών παραγόντων. Έρευνες δείχνουν ότι σε πολλές γυναίκες παρατηρούνται γενετικές διαταραχές τόσο στην παραγωγή όσο και στη ρύθμιση των ανδρογόνων ορμονών, ιδιαίτερα της τεστοστερόνης. Παράλληλα, φαίνεται να υπάρχει δυσλειτουργία και στη δράση της ινσουλίνης, μιας ορμόνης που φυσιολογικά βοηθά τα κύτταρα να μεταβολίσουν τη γλυκόζη.

Σε αρκετές περιπτώσεις, αναπτύσσεται αντίσταση στην ινσουλίνη. Οι ιστοί δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στη δράση της, με αποτέλεσμα το πάγκρεας να εκκρίνει αυξημένες ποσότητες για να αντισταθμίσει το πρόβλημα. Αυτή η υπερινσουλιναιμία επηρεάζει άμεσα τις ωοθήκες, ενισχύοντας την παραγωγή ανδρογόνων και κυρίως τεστοστερόνης. Τα αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων, σε συνδυασμό με τη συσσώρευση μικρών ωοθυλακίων που εκκρίνουν αντι-Μυλέρια ορμόνη (AMH), διαταράσσουν την κανονική λειτουργία της ωοθήκης. Ως αποτέλεσμα, η ωοθυλακιορρηξία δεν πραγματοποιείται φυσιολογικά και ο κύκλος της εμμήνου ρύσεως παρουσιάζει ανωμαλίες.

Πώς Γίνεται Η Διάγνωση Του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών;

Δεν υπάρχει μία και μοναδική εξέταση η οποία να επιβεβαιώνει με βεβαιότητα το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών. Η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό στοιχείων από το πλήρες ιατρικό ιστορικό της ασθενούς και από εξειδικευμένες εξετάσεις. Οι εξετάσεις για το ΣΠΩ είναι οι εξής:

• Γυναικολογική εξέταση
• Υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων
• Μέτρηση ζαχάρου ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, καμπύλη ζαχάρου και ινσουλίνης

Ακόμα, διαμορφώνεται ορμονικό προφίλ, το οποίο περιλαμβάνει ανδρογόνα (τεστοστερόνη, sex hormone binding globulin), προλακτίνη (PRL), αντι-Μυλέρια ορμόνη (AMH), ωχρινοτρόπο ορμόνη (LH) και ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH).

Η διάγνωση για τις πολυκυστικές ωοθήκες προκύπτει από τη συνολική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων αυτών των εξετάσεων. Παράλληλα, πρέπει να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα, όπως υπερανδρογονισμό ή αραιομηνόρροια. Τέτοιες αιτίες είναι ο υποθυρεοειδισμός, η υπερπρολακτιναιμία, η συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων, το σύνδρομο Cushing (υπερπαραγωγή κορτιζόλης) και, σε πιο σπάνιες αλλά σοβαρές περιπτώσεις, οι όγκοι που παράγουν ανδρογόνα και εντοπίζονται είτε στις ωοθήκες είτε στα επινεφρίδια.

Πολυκυστικές Ωοθήκες – Θεραπεία

Ο γυναικολόγος για τη θεραπεία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών προτείνει πάντα εξατομικευμένα μέτρα, προσαρμοσμένα στα συμπτώματα της κάθε γυναίκας. Δεν υπάρχει θεραπεία του αιτίου που έχει οδηγήσει στην εμφάνιση του συνδρόμου, γι’ αυτό στόχος είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής, η ρύθμιση της περιόδου και η αντιμετώπιση των ορμονικών ανισορροπιών. Η πρώιμη αναζήτηση ιατρικής συμβουλής, ακόμα και σε νεαρές γυναίκες που εμφανίζουν ακμή ή υπερτρίχωση, είναι σημαντική, καθώς η πρόληψη διευκολύνει την αποτελεσματική αντιμετώπιση.

Η μείωση σωματικού βάρους θεωρείται κεντρικός στόχος για υπέρβαρες γυναίκες. Η απώλεια βάρους βοηθά στη ρύθμιση των ορμονών και στην αποκατάσταση της ωοθυλακιορρηξίας, ενώ μειώνει την υπερινσουλιναιμία και τον κίνδυνο μελλοντικών καρδιαγγειακών νοσημάτων και σακχαρώδους διαβήτη. Η ισορροπημένη διατροφή με περιορισμό απλών υδατανθράκων, προτίμηση φυτικών ινών και λιπαρά, σε συνδυασμό με συστηματική άσκηση, ενισχύει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Η βιταμίνη D αποτελεί, επίσης, σημαντικό συμπλήρωμα, καθώς βοηθά στη ρύθμιση του μεταβολισμού και στην υποστήριξη της ωοθηκικής λειτουργίας.

Σε κάποιες περιπτώσεις, για την αντιμετώπιση της υπερτρίχωσης και της ακμής, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ορμονικά σκευάσματα όπως τα αντισυλληπτικά δισκία, με τα οποία ρυθμίζεται και η περίοδος και τα οποία μειώνουν τα επίπεδα ανδρογόνων και προστατεύουν το ενδομήτριο. Για γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη, χορηγείται συχνά κιτρική κλομιφαίνη ή, σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, γοναδοτροπίνες.

Όταν η φαρμακευτική θεραπεία δεν είναι επαρκής, μια εναλλακτική επιλογή αποτελεί το χειρουργείο με τεχνική ovarian drilling. Η επέμβαση αυτή πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά και περιλαμβάνει τη δημιουργία μικρών τρυπών στις ωοθήκες για την αποκατάσταση της ωοθυλακιορρηξίας. Η χειρουργική μέθοδος συστήνεται όταν άλλες θεραπείες, όπως η κλομιφαίνη ή οι γοναδοτροπίνες, δεν έχουν αποδώσει.

Η ολοκληρωμένη θεραπεία για τις πολυκυστικές ωοθήκες απαιτεί συνεχή παρακολούθηση από γυναικολόγο για τη ρύθμιση της περιόδου, την αξιολόγηση των συμπτωμάτων και τη διατήρηση της υγείας των ωοθηκών. Η αντιμετώπιση πρέπει να είναι πολυδιάστατη και περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, διατροφική καθοδήγηση, φυσική δραστηριότητα και, όπου χρειάζεται, χειρουργική παρέμβαση. Η σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση της ασθενούς είναι εξαιρετικά σημαντική για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών.

Ο μαιευτήρας – γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Γρυπάρης και όλοι οι εξειδικευμένοι συνεργάτες του στο Materna Care βρίσκονται στη διάθεσή σας για να συζητήσετε από κοντά σχετικά με τις πολυκυστικές ωοθήκες και τη θεραπεία τους. Πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας μαζί μας, μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας, και προγραμματίστε το ραντεβού σας στο ιατρείο μας στον Πειραιά.

Συχνές Ερωτήσεις

Τελευταία Νέα