Χολόσταση κύησης

Η μαιευτική ή ενδοηπατική χολόσταση κύησης αποτελεί μία διαταραχή που οφείλεται σε απορρύθμιση του ήπατος, με μείωση της έκκρισης της χολής και αύξηση των χολικών αλάτων που συσσωρεύονται στο σώμα σας.

Το βασικό σύμπτωμα είναι ο κνησμός (φαγούρα) που εστιάζεται ιδιαίτερα στις παλάμες και τα πέλματα, ενώ μπορεί, αλλά όχι απαραίτητα, να συνοδεύεται από ποικίλου βαθμού ίκτερο. Ορισμένες φορές η φαγούρα είναι γενικευμένη, ανυπόφορη, προκαλεί αϋπνία, ευερεθιστότητα και κόπωση.

Πότε Εμφανίζεται Η Χολόσταση;

Η μαιευτική χολόσταση τυπικά κάνει την εμφάνισή της στο τρίτο τρίμηνο της κύησης και πολύ σπανιότερα στο 2ο (πριν την 25η εβδομάδα), ενώ πάντα υποχωρεί μετά τον τοκετό. Οι αιτίες είναι κυρίως ορμονικές και γενετικές.

Η συχνότητά της στην Ευρώπη κυμαίνεται από 1 έως 5 στις 1000 κυήσεις. Ο ίκτερος δεν εμφανίζεται συχνά και επιπλέκει συνήθως αυξημένης βαρύτητας και διάρκειας περιστατικά. H συχνότητα που αναφέρεται σε διάφορες μελέτες ποικίλλει από 17% έως και 75%. Αναπτύσσεται συνήθως 1-4 εβδομάδες μετά την εγκατάσταση του κνησμού ενώ δεν συνοδεύεται από την παρουσία εξανθήματος, με εξαίρεση τις εκδορές που μπορούν να προκληθούν από την ίδια την ασθενή.

Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Χολόστασης;

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της χολόστασης είναι κνησμός (φαγούρα), σκουρόχρωμα ούρα, υποχρωματισμένα κόπρανα, κούραση με εύκολη κόπωση και ανορεξία. Η φαγούρα, που συνήθως εμφανίζεται μετά την 28η εβδομάδα της κύησης, ξεκινά συχνά από τις παλάμες και τις πατούσες, αλλά μπορεί σταδιακά να επεκταθεί σε ολόκληρα τα χέρια και τα πόδια. Σε ορισμένες περιπτώσεις εντοπίζεται και σε άλλα σημεία, όπως το πρόσωπο, η πλάτη ή το στήθος. Η ένταση της αίσθησης κνησμού ποικίλλει από ήπια έως ιδιαίτερα έντονη και επίμονη, σε σημείο που μπορεί να καταστεί βασανιστική. Τυπικά επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας, διαταράσσοντας τον ύπνο και οδηγώντας σε έντονη κόπωση και εξάντληση μέσα στην ημέρα. Αν και δεν συνοδεύεται από εξάνθημα, πολλές γυναίκες καταλήγουν να ξύνονται τόσο πολύ ώστε να προκαλούν μικροτραυματισμούς στο δέρμα τους.

Κάποιες γυναίκες με χολόσταση κύησης εμφανίζουν ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος λόγω ηπατικών διαταραχών). Αισθάνονται αδιαθεσία και χάνουν την όρεξή τους. Ο ίκτερος κάνει τα ούρα σκουρόχρωμα και τις κινήσεις του εντέρου πολύ αργές (δυσκοιλιότητα).

Πώς Τίθεται Η Διάγνωση;

Η διάγνωση για χολόσταση κύησης θα πρέπει να τίθεται κλινικά, όταν υπάρχει κνησμός χωρίς εξάνθημα, αφού αποκλειστούν άλλες αιτίες που μπορεί να οφείλονται για αυτόν, όπως:

• Χολολιθίαση του χοληδόχου πόρου
• Ιογενής ηπατίτιδα
• Δερματοπάθειες
• Αλλεργικές αντιδράσεις

Στα ευρήματα των εργαστηριακών εξετάσεων περιμένουμε να βρούμε αυξημένες ηπατικές τιμές (SGOT, SGPT), αλλά και χολερυθρίνη. Κυρίως, όμως, βρίσκουμε αυξημένα τα χολικά οξέα (έως και 100 φορές πάνω από το κανονικό). Άλλες εξετάσεις που μπορεί να βρούμε αυξημένες είναι η ALP, η χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια.

Ποιες Είναι Οι Επιπλοκές Που Προκαλεί Η Χολόσταση;

Κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει τη συσχέτιση της μαιευτικής χολόστασης με:

• Πρόωρο τοκετό σε ποσοστό άνω του 60%
• Εμβρυϊκή δυσπραγία σε ποσοστό άνω του 33%
• Ενδομήτριο θάνατο μέχρι και στο 2% των περιστατικών

Το ποσοστό των τοκετών που πραγματοποιούνται κάτω των 37 εβδομάδων είναι 27,2% (πολύ υψηλότερο σε σχέση με το 9% που καταγράφεται στον υπόλοιπο μαιευτικό πληθυσμό), ενώ ο μέσος όρος της ηλικίας κύησης μεταξύ των γυναικών με χολόσταση είναι στις 37,4 εβδομάδες. Για τη μητέρα, υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας μετά τον τοκετό.

Υπάρχει Θεραπεία Για Τη Χολόσταση;

Δεν υπάρχει άλλη θεραπεία για τη χολόσταση κύησης εκτός από την ίδια τη γέννηση του μωρού. Η αγωγή που θα σας προταθεί μπορεί να καταπολεμήσει τα συμπτώματα και τις επιπλοκές. Καμία από τις συμπτωματικές αγωγές που ακολουθούν δεν έχει επίπτωση στο μωρό:

• Για την ανακούφιση από τη φαγούρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν τοπικές κρέμες και αλοιφές, οι οποίες θεωρούνται ασφαλείς στην εγκυμοσύνη και προσφέρουν προσωρινή βελτίωση των συμπτωμάτων.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται αντιισταμινικά, κυρίως για να διευκολύνουν τον ύπνο το βράδυ, αν και η αποτελεσματικότητά τους στη μείωση της φαγούρας είναι περιορισμένη.
• Ένα από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα φάρμακα είναι το ουρσοδεοξυχολικό οξύ, το οποίο συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων χολικών οξέων στο αίμα και στη βελτίωση της ηπατικής λειτουργίας, προσφέροντας συχνά ανακούφιση από τον κνησμό. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν με βεβαιότητα ότι μειώνει τον ήδη χαμηλό κίνδυνο θνησιγένειας ή ότι είναι απολύτως ασφαλές για το μωρό.
• Πέρα από τη φαρμακευτική αγωγή, πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι τα δροσερά ντους, καθώς και η χρήση άνετων, βαμβακερών ρούχων, βοηθούν στην ελάφρυνση της ενόχλησης.

Δεδομένου ότι η χολόσταση της κύησης μπορεί να επηρεάσει την πηκτικότητα του αίματος και να αυξήσει την προδιάθεση για αιμορραγίες, συστήνεται η χορήγηση βιταμίνης Κ καθώς μπορεί να προσφέρει επιπλέον προστασία. Η βιταμίνη Κ που χορηγείται και στο νεογνό αμέσως μετά τον τοκετό, περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης ενδοκράνιας αιμορραγίας.

Η χορήγηση δεξαμεθαζόνης, ενός στεροειδούς που βοηθά στην ωρίμανση των εμβρυικών πνευμόνων, μπορεί να προετοιμάσει το έμβρυο εφόσον χορηγηθεί εγκαίρως στο ενδεχόμενο πρόωρου τοκετού.

Ποια Θα Πρέπει Να Είναι Η Παρακολούθησή Μου Και Πότε Να Γεννήσω;

Από τη στιγμή κατά την οποία τίθεται η διάγνωση χολόστασης, η κύηση παρακολουθείται εντατικά. Ανάλογα με τη βαρύτητα της χολόστασης προτείνεται:

• Η τακτική λήψη αίματος (σε εβδομαδιαία βάση) για τον έλεγχο του ήπατος
• Συχνή παρακολούθηση του εμβρύου με καρδιοτοκογράφημα
• Νοσηλεία στις βαριές περιπτώσεις

Επιπλέον, ο τοκετός θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε μαιευτήριο με μονάδα εντατικής παρακολούθησης νεογνών.

Το βασικό μέλημά μας είναι να βεβαιώνουμε ανά τακτά διαστήματα ότι το έμβρυο αναπτύσσεται σωστά και δεν επηρεάζεται από την ηπατική δυσλειτουργία της μητέρας.

Σε περίπτωση σοβαρών συμπτωμάτων ή σημαντικών αποκλίσεων στις αιματολογικές εξετάσεις, μπορεί να συζητηθεί μαζί σας η επιλογή πρόκλησης τοκετού μεταξύ της 37ης και 38ης εβδομάδας κύησης. Η πρόκληση πριν από τις 37 εβδομάδες συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο καισαρικής τομής, καθώς και από την πιθανότητα εισαγωγής του νεογνού σε μονάδα εντατικής φροντίδας λόγω προβλημάτων προωρότητας. Παράλληλα, η συνέχιση της κύησης πέρα από τις 37 εβδομάδες ενέχει έναν μικρό αλλά υπαρκτό κίνδυνο θνησιγένειας, ο οποίος είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Στόχος μας είναι να σας καθοδηγήσουμε προς την ασφαλέστερη επιλογή, τόσο για εσάς όσο και για το μωρό σας, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της δικής σας περίπτωσης, ώστε να μπορέσετε να λάβετε μια πλήρως ενημερωμένη απόφαση.

Τι Άλλο Είναι Σημαντικό Να Γνωρίζετε

Η χολόσταση της κύησης υποχωρεί συνήθως μετά τον τοκετό. Παρ’ όλα αυτά, προγραμματίζεται μια επανεξέταση με τον ιατρό σας περίπου 6-8 εβδομάδες αργότερα, ώστε να διαπιστωθεί ότι τα συμπτώματα έχουν εξαφανιστεί πλήρως και η λειτουργία του ήπατος έχει επανέλθει στο φυσιολογικό. Αν επιμένουν ενοχλήσεις ή οι εξετάσεις ηπατικής λειτουργίας δείξουν αποκλίσεις, τότε μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση από ειδικό.

Επιπλέον, είναι χρήσιμο να γνωρίζετε ότι:

• Υπάρχει αυξημένη πιθανότητα επανεμφάνισης της χολόστασης σε μελλοντική εγκυμοσύνη. Υπολογίζεται ότι 45% έως και 90% των γυναικών που εμφάνισαν χολόσταση σε μία κύηση, θα την παρουσιάσουν ξανά σε επόμενες.
• Εάν έχετε ιστορικό χολόστασης κύησης, συνιστάται να αποφύγετε τα αντισυλληπτικά δισκία που περιέχουν οιστρογόνα. Συζητήστε με τον γιατρό σας για εναλλακτικές μεθόδους αντισύλληψης.
• Η κατανάλωση αλκοόλ δεν αποτελεί αιτία εμφάνισης χολόστασης κύησης. Παρ’ όλα αυτά, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ειδικά σε περιπτώσεις με ενδείξεις ηπατικής δυσλειτουργίας, είναι προτιμότερο να αποφεύγεται η κατανάλωσή του.

Γενικές Διατροφικές Οδηγίες Σε Χολόσταση Κύησης

Αναφορικά με τη διατροφή σε περιπτώσεις χολόστασης, συστήνεται να:

• Μειώσετε το συνολικό λίπος, το κορεσμένο λίπος ζωικής προέλευσης και την προσλαμβανόμενη χοληστερίνη από τυριά, κρέατα, αυγά και γλυκά
• Προτιμήσετε το ελαιόλαδο, αλλά και αυτό με μέτρο
• Μαγειρεύετε πιο υγιεινά, με λιγότερο τηγάνισμα και περισσότερο βράσιμο και ψήσιμο
• Κάνετε μικρά και τακτικά γεύματα
• Πίνετε άφθονα υγρά

Ο μαιευτήρας – γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Γρυπάρης και όλοι οι εξειδικευμένοι συνεργάτες του στο Materna Care βρίσκονται στη διάθεσή σας για να συζητήσετε από κοντά σχετικά με τη χολόσταση κύησης. Πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας μαζί μας, μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας, και προγραμματίστε το ραντεβού σας στο ιατρείο μας στον Πειραιά.

Τελευταία Νέα