Anti-Müllerian Hormone – AMH

Τι Είναι/Τι Δείχνει;

Η AMH (Anti-Müllerian Hormone) ή αντι-μυλλέριος ορμόνη αποτελεί μια ορμόνη η οποία παράγεται φυσιολογικά στις ωοθήκες της γυναίκας, συγκεκριμένα από τα κοκκιώδη κύτταρα των μικρών αναπτυσσόμενων ωοθυλακίων. Τα ωοθυλάκια αυτά έχουν μόλις εξέλθει από το αρχέγονο στάδιο και βρίσκονται στα πρώιμα στάδια ωρίμανσης, είναι δηλαδή τόσο μικρά, ώστε να μην είναι ορατά στον υπέρηχο.

Η παραγωγή της ορμόνης αυτής είναι ιδιαίτερα έντονη στα δευτερογενή και πρώιμα τριτογενή ωοθυλάκια, δηλαδή εκείνα που έχουν διάμετρο έως περίπου 6 χιλιοστά. Καθώς το ωοθυλάκιο μεγαλώνει, η σύνθεση της AMH μειώνεται προοδευτικά και σταματά πλήρως σε ωοθυλάκια μεγαλύτερα από 8 χιλιοστά, όπου πλέον η ορμόνη δεν ανιχνεύεται.

Η αντι-μυλλέριος ορμόνη μας δείχνει τα αποθέματα των ωαρίων, πόσα ωάρια δηλαδή έχουν απομείνει. Όσο υψηλότερη είναι η συγκέντρωσή της, τόσο μεγαλύτερος θεωρείται ο αριθμός των διαθέσιμων ωοθυλακίων, ενώ χαμηλές τιμές υποδηλώνουν μειωμένη εφεδρεία, ένα φαινόμενο που παρατηρείται φυσιολογικά με την πάροδο της ηλικίας.

Επειδή η παραγωγή της AMH δεν επηρεάζεται σημαντικά από τις ορμονικές διακυμάνσεις του κύκλου, τα επίπεδά της παραμένουν σχετικά σταθερά καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα. 

Τι Δεν Δείχνει Η AMH;

Μέσω της AMH μπορούμε μεν να δούμε το ωοθηκικό απόθεμα, αλλά δεν μπορούμε να μάθουμε την ποιότητα των εναπομείναντων ωαρίων, διότι κύριος δείκτης για να διαπιστώσουμε την ποιότητά τους είναι η ηλικία. Συνεπώς, η εξέταση δεν δείχνει και πόσο χρόνο έχει μια γυναίκα για να μείνει έγκυος. Η AMH δεν μπορεί να μας βοηθήσει σε αυτό, καθώς ακόμα και να είναι σε υψηλά επίπεδα ενδέχεται να υπάρχουν άλλοι λόγοι που έχουν οδηγήσει σε υπογονιμότητα. Από την άλλη, μια γυναίκα με χαμηλή AMH μπορεί να μείνει έγκυος, εφόσον μέσω της AMH διαπιστώνεται η ποσότητα και όχι η ποιότητα των ωαρίων, όπως προαναφέραμε. Ακόμα, η αντι-μυλλέριος ορμόνη είναι σταθερή μέσα στον κύκλο οπότε δεν μας βοηθά στο να διαπιστώσουμε αν υπάρχει ωορρηξία. Τέλος, μέσω της ορμόνης αυτής δεν μπορούν να ανιχνευτούν προβλήματα όπως ενδομητρίωση και ορμονικές διαταραχές.  

Ποιες Είναι Οι Φυσιολογικές Τιμές Της AMH

Οι φυσιολογικές τιμές της ΑΜΗ ποικίλλουν και εξαρτώνται από τη μέθοδο και από το εργαστήριο όπου διενεργήθηκε η μέτρηση. Ωστόσο, υπάρχουν, ορισμένες δυσκολίες στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων, καθώς η μέτρηση της AMH δεν αποτελεί ακόμη εξέταση ρουτίνας με μακροχρόνια καθιερωμένη χρήση. Για τον λόγο αυτό, δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί και συμφωνηθεί από την επιστημονική κοινότητα ποια ακριβώς επίπεδα θεωρούνται  «φυσιολογικά» ή εντός φυσιολογικού εύρους και ποιες μπορεί να είναι οι φυσιολογικές τιμές ΑΜΗ ανά ηλικία. Επιπλέον, οι διάφορες εμπορικά διαθέσιμες δοκιμασίες δεν αποδίδουν πάντοτε απολύτως συγκρίσιμα αποτελέσματα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μικρές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα εργαστήρια. Επομένως, ενδέχεται να λάβετε τα αποτελέσματα σε διαφορετικές μονάδες. Τέλος, αναλόγως το εργαστήριο, μπορεί να σας δοθούν οι «φυσιολογικές τιμές» βάσει ηλικίας, και όχι βάση γονιμότητας.

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να συζητήσετε το όποιο αποτέλεσμα με τον ειδικό και να μην βγάλετε αυθαίρετα και βιαστικά συμπεράσματα βάσει ενδεχομένως οριακών τιμών που θα δείτε. Με βάση τη βιβλιογραφία αλλά και τη δική μας εμπειρία, η κατηγοριοποίηση των τιμών ΑΜΗ έχει ως εξής:

Ποιες Γυναίκες Πρέπει Να Την Κάνουν

Η εξέταση AMH (αντιμυλλέριος ορμόνη) συνιστάται σε κάθε γυναίκα που θέλει να αποκτήσει μια σαφή εικόνα για τη γονιμότητά της και τα αποθέματα των ωοθηκών της. Συγκεκριμένα, ενδείκνυται για γυναίκες:

• Που επιθυμούν να αξιολογήσουν τη γονιμότητά τους πριν ξεκινήσουν προσπάθειες για εγκυμοσύνη
• Που καθυστερούν να τεκνοποιήσουν και θέλουν να εκτιμήσουν πόσος «χρόνος γονιμότητας» απομένει
• Που υποβάλλονται ή πρόκειται να υποβληθούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), για τον καθορισμό του κατάλληλου πρωτοκόλλου διέγερσης
• Που πάσχουν από υπογονιμότητας άγνωστη αιτιολογίας, για τον έλεγχο της ωοθηκικής εφεδρείας
• Με πολυκυστικές ωοθήκες (PCOS), καθώς η AMH είναι συχνά αυξημένη
• Που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στις ωοθήκες, χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, ώστε να εκτιμηθεί η πιθανή μείωση της ωοθηκικής λειτουργίας
• Με πρόωρη εμμηνόπαυση
• Που παρουσιάζουν ενδείξεις ότι ο κύκλος αρχίζει να αλλάζει

Αυξάνεται η ΑΜΗ;

Όσον αφορά το αν και πώς αυξάνεται η αντι-μυλλέριος ορμόνη, τα επίπεδα της ΑΜΗ δεν αυξάνονται εύκολα, καθώς αντικατοπτρίζουν τον αριθμό των διαθέσιμων ωοθυλακίων, ο οποίος μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να βελτιωθεί η ωοθηκική λειτουργία μέσω υγιεινής διατροφής, σωστής διαχείρισης βάρους, αποφυγής καπνίσματος και κατάλληλης ιατρικής παρακολούθησης. Ο γιατρός μπορεί επίσης να προτείνει εξειδικευμένα πρωτόκολλα ή θεραπείες, που ενδέχεται να ενισχύσουν προσωρινά τη λειτουργικότητα των ωοθυλακίων.

Πώς Γίνεται Η Εξέταση ΑΜΗ;

Η εξέταση AMH είναι μια απλή εξέταση αίματος, που πραγματοποιείται στο εργαστήριο και διαρκεί λίγα λεπτά.Το δείγμα αναλύεται ώστε να προσδιοριστεί η συγκέντρωση της αντιμυλλέριου ορμόνης (ΑΜΗ) στο αίμα.

Πότε Γίνεται & Τι Προετοιμασία Χρειάζεται;

Τα επίπεδα της AMH παραμένουν σχετικά σταθερά κατά τη διάρκεια ολόκληρου του εμμηνορρυσιακού κύκλου. Συνεπώς, δεν υπάρχει ιδανική ημέρα για τη μέτρηση, οπότε η εξέταση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου. Συστήνουμε πάντως, η εξέταση να πραγματοποιηθεί ιδανικά πριν την ωορρηξία, δηλαδή στο πρώτο μισό του κύκλου. Η εξέταση ΑΜΗ αποτελεί μια διαδικασία η οποία δεν απαιτεί νηστεία ή κάποια ειδική προετοιμασία. Ωστόσο, συστήνεται να αποφεύγεται η λήψη ορμονικών φαρμάκων, καθώς είναι πιθανό να επηρεαστεί το αποτέλεσμα.

Γιατί Τα Επίπεδα Της ΑΜΗ Αποτελούν Δείκτη Γονιμότητας;

Οι γυναίκες γεννιούνται με έναν συγκεκριμένο αριθμό ωοθυλακίων τα οποία σταδιακά μειώνονται όχι μόνο σε ποσότητα, αλλά και σε ποιότητα όσο περνάει η ηλικία.

Επειδή η AMH παράγεται αποκλειστικά από τα μικρά, αναπτυσσόμενα ωοθυλάκια, τα επίπεδά της στο αίμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως έμμεσος δείκτης του μεγέθους της δεξαμενής αυτών των ωοθυλακίων. Πλήθος ερευνητικών μελετών έχει δείξει ότι ο αριθμός των αναπτυσσόμενων ωοθυλακίων σχετίζεται στενά με τη δεξαμενή των αρχέγονων ωοθυλακίων, δηλαδή των μικροσκοπικών ωοθυλακίων που παραμένουν σε «αδρανή» κατάσταση μέσα στις ωοθήκες. Επομένως, η συγκέντρωση της AMH στο αίμα θεωρείται ότι αντανακλά το συνολικό απόθεμα των ωοθυλακίων που διαθέτει η γυναίκα, αποτελώντας έναν αξιόπιστο δείκτη της ωοθηκικής εφεδρείας και καθιστώντας την εξέταση βασικό κομμάτι στη διαδικασία για τη διερεύνηση γονιμότητας. 

Υποστηρίζεται από ερευνητές ότι η μέτρηση της ΑΜΗ είναι εξίσου αξιόπιστη με την υπερηχογραφική μέτρηση των καταβολών ωοθυλακίων, η οποία αποτελεί τον κατεξοχήν προγνωστικό δείκτη των ωοθηκικών εφεδρειών. Τα επίπεδα της ΑΜΗ μειώνονται με την πάροδο της ηλικίας της γυναίκας και τη μείωση των ωοθηκικών αποθεμάτων (ειδικά μετά την ηλικία των 35 ετών), με άγνωστο μέχρι στιγμής ρυθμό, αφού ο αριθμός των ωοθυλακίων που «ενεργοποιούνται» κάθε μήνα προς πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας δεν είναι σταθερός, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται και ο αριθμός των αναπτυσσόμενων ωοθυλακίων που είναι ορατά στον υπέρηχο. Οι γυναίκες που έχουν λίγα εναπομείναντα ωοθυλάκια, καθώς και αυτές που βρίσκονται κοντά στην εμμηνόπαυση έχουν χαμηλά επίπεδα αντι-μυλλερίου ορμόνης. Αντίθετα, σε περιπτώσεις μεγάλου αριθμού ωοθυλακίων, όπως σε γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες, τα επίπεδα της ΑΜΗ είναι υπερβολικά αυξημένα.

Τι Αποκαλύπτουν Τα Επίπεδα AMH Για Τις Πιθανότητες Σύλληψης

Οι γυναίκες με πιο υψηλά επίπεδα αντι-μυλλέριου ορμόνης συνήθως παρουσιάζουν καλύτερη ανταπόκριση στην ωοθηκική διέγερση κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης, γεγονός που επιτρέπει τη λήψη μεγαλύτερου αριθμού ωαρίων. Γενικά, όσο περισσότερα ωάρια συλλέγονται, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες επιτυχούς γονιμοποίησης και εγκυμοσύνης.

Αν και τα επίπεδα της AMH δεν αντικατοπτρίζουν άμεσα την ποιότητα των ωαρίων, η ύπαρξη μεγαλύτερου αριθμού διαθέσιμων ωαρίων αυξάνει τις πιθανότητες να προκύψει τουλάχιστον ένα έμβρυο υψηλής ποιότητας που μπορεί να μεταφερθεί με επιτυχία στη μήτρα.

Άλλες Μέθοδοι Εξέτασης Των Ωοθηκικών Εφεδρειών

Η αντι-μυλλέριος ορμόνη (AMH) αποτελεί μία από τις πιο αξιόπιστες εξετάσεις για την εκτίμηση του ωοθηκικού αποθέματος στα πλαίσια της διερεύνησης της γονιμότητας. Στην πράξη, οι εξειδικευμένοι γιατροί στη γονιμότητα συνδυάζουν τη μέτρηση της AMH με άλλες διαγνωστικές εξετάσεις, προκειμένου να αποκτήσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το μέγεθος και τη λειτουργικότητα της δεξαμενής των εναπομενόντων ωαρίων.

Στην κλινική μας πράξη και παρακολουθώντας τις επιστημονικές εξελίξεις, χρησιμοποιούμε τη μέτρηση της ΑΜΗ, σε συνδυασμό με την υπερηχογραφική εκτίμηση των ωοθηκών (αριθμός καταβολών και όγκος ωοθηκών) και τα επίπεδα της FSH και οιστραδιόλης, για τον προσδιορισμό των ωοθηκικών εφεδρειών και επιλογή του βέλτιστου πρωτοκόλλου διέγερσης.

Ο μαιευτήρας – χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Γρυπάρης και όλοι οι εξειδικευμένοι συνεργάτες του στο Materna Care βρίσκονται στη διάθεσή σας για να συζητήσετε από κοντά σχετικά με την εξέταση AMH. Πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας μαζί μας, μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας, και προγραμματίστε το ραντεβού σας στο ιατρείο μας στον Πειραιά.

Τελευταία Νέα